Je kan er niet naast kijken de laatste dagen op het nieuws en op allerlei social media: overal kieperen bekende (en minder bekende) artiesten, politici, sporters en zakenlui een emmer ijskoud water over zich heen. Ze doen mee aan de Ice Bucket Challenge, om geld in te zamelen voor onderzoek naar de veelal dodelijke ziekte ALS en om de ziekte meer bekendheid te geven.

Het is een ware hype geworden. En daarmee duiken ook her en der sceptische stemmen op die de vele ‘ijsemmer’ filmpjes op de korrel nemen: de celebrities doen het maar om met hun gezicht op TV te komen, ze zouden veel meer geld kunnen doneren, er wordt zoveel water verspild terwijl men in sommige delen van de wereld met watertekort kampt, er zijn effectiever manieren om mensen in nood te helpen zoals bloed geven, en nog andere kanttekeningen. Sommigen zien het ook als een typische vorm van ‘slacktivism‘, waarbij mensen ‘feel good’ acties ondernemen om een goede zaak te steunen, zonder dat die acties eigenlijk enig daadwerkelijk effect hebben. Maar de betrokkenen krijgen door het gevoel “iets” gedaan te hebben wel persoonlijke genoegdoening.

De criticasters hebben zeker een punt. Ja, er zijn ongetwijfeld velen die de hype aangrijpen om zichzelf in de spotlights te zetten. En ja, er wordt veel water aan verspild (maar elke bewustwordingscampagne vergt op de één of andere manier middelen, niet?). En ja, bij velen die hun ‘ice bucket’ filmpje delen met de wereld zal het niet meer te doen zijn om geldinzameling voor ALS, maar gewoon om mee te doen met de hype.

Maar toch vind ik dit een heel geslaagde campagne.

ALS is nog nooit zoveel in de media geweest als de laatste dagen. En zelfs al blijft maar bij 1 van de 10 mensen hangen wat ALS nu precies is, dan nog zijn dat miljoenen mensen die nu wel enige notie hebben van de ziekte. Bij de traditionele jaaroverzichten in de eindejaarsperiode zal ALS opnieuw vernoemd worden, en ook later zal de zomer van 2014 geassocieerd worden met deze campagne voor ALS die wereldwijd (of bijna toch) weerklank vond.

En ook op financieel vlak schiet de campagne zijn doel niet voorbij. De ALS Association liet weten dat ze de laatste 3 weken al 19 miljoen dollar aan giften ontvangen heeft (in vergelijking met 1,9 miljoen over dezelfde periode vorig jaar). Zo maakte de Amerikaanse acteur Charlie Sheen zijn variant van de Ice Bucket Challenge. In plaats van een emmer ijskoud water over zich heen te kieperen, dwarrelen dollarbriefjes in het rond. Sheen kondigt aan 10.000 dollar te doneren en roept anderen op om zijn voorbeeld te volgen. Omdat hij er geen nat pak aan overhoudt, werd zijn versie door sommigen als zeer flauw bestempeld, terwijl hij nét echter wel meer geld in het laatje brengt dan tientallen anderen die enkel maar een frisse douche nemen. En ook duidelijk maakt waar het in se eigenlijk om te doen is: geld inzamelen voor ALS.

Charlie Sheen: Ice bucket challenge with a big twist:

Een succesvolle campagne dus: met weinig middelen de ziekte bij het brede publiek bekender maken en veel fondsen voor onderzoek naar de ziekte inzamelen. Wat elke patiëntenvereniging of Liga wel graag zou willen bereiken.

ALS = Amyotrofe laterale sclerose

Zo’n 1.000 Belgen en 1000 Nederlanders hebben de ziekte. ALS is op dit moment ongeneeslijk. Het is een hersenziekte die ertoe leidt dat de spieren geen impulsen meer krijgen, waardoor verlamming optreedt. De meeste patiënten overlijden binnen de 2 à 5 jaar.

Belgische ALS Liga: website

Stichting ALS Nederland: website

De Ice Bucket Challenge van de Foo Fighters, met een knipoog naar de beroemde emmerscène uit de horrorfilm Carrie: